حسين مير حيدر

38

معارف گياهى ( فارسى )

زير هر تحدب دانه‌اى قرار دارد كه در سال دوم مىرسند . برگهاى آن در چهار رديف در اطراف شاخه قرار دارند و كاملا شاخه را مىپوشانند . درختان سرو از نظر ضخامت ، دور برابر سينهء آنها تا 2 متر مىرسد . گونهء سرو نقره‌اى : به فرانسوى Cypres de l'Arizona و به انگليسى Arizona cypress و Red bark cypress گفته مىشود . نام علمى آن Cupressus arizonica Greene و مترادف آن Cupressus Benthamii var arizonica Mast مىباشد . اين درخت بومى ايالت آريزونا و كاليفرنياست . رنگ برگهاى آن كبود و نقره‌اى و بسيار زيباست و در ايران در اغلب شهرها و باغها به‌طور پرورشى كاشته مىشود . گونهء سرو ناز : نام علمى آن Cupressus sempervirens L . var cereiformis Rehd . و مترادف آن C . cereiformis Rehd . و C . fastigiata var cereiformis Carr . از طرف گياه‌شناسان مختلف نامگذارى شده است . سرو ناز از زيباترين سروهاست . شاخه‌هاى آن كوتاه و تاج آن به شكل مخروط باريك درمىآيد و نسبتا ثمر زيادى مىدهد و ميوهء آن كوچكتر از ساير سروهاست . در باغهاى معروف شيراز و در ساير مناطق ايران از اين سرو كاشته شده است . سرو شيرازى : نام علمى آن Cupressus sempervirens L . var festigiata DC . و مترادفهاى آن Cupressus pyramidalis Targ . Toz و Cupressus Bedfordiana Hort . و Cupressus fastigiata DC . از طرف گياه‌شناسان مختلف نامگذارى شده است . اين درخت خيلى شبيه سرو ناز است و بيشتر از آن در ايران وجود دارد . آن را « سرو كاشى » هم مىگويند . گونه زربين : نام علمى آن Cupressus sempervirens L . var horizontalis ( Mill . ) Gord . و مترادف آن Cupressus horizontalis Mill . مىباشد . اين درخت در ايران به‌طور خودرو مىرويد و نامهاى محلى آن در ايران در گيلان « زربين » ، در كتول و راميان « سر » ، در آمل « سورش » و در شيراز « وهل » گفته مىشود . زربين درختى است بلند به ارتفاع 25 - 20 متر ، از درختان طويل العمر است . تنهء آن راست ، شياردار ، پوست آن نازك به رنگ قهوه‌اى روشن مايل به خاكسترى ، شاخه‌هاى آن معمولا به‌طور افقى يا مايل است و تاج درخت مخروطى است . برگهاى آن كوچك قلبىشكل و برگهاى تازه و جوان آن سوزنى است . ميوهء آن به شكل خوشه و هر ميوه داراى 12 - 8 فلس چترى مىباشد . چوب آن مانند ساير درختان